szukaj w portalu Rynek i Sztuka MENU

Sądowa batalia wokół płótna Kandinsky’ego zakończona

05.01.2021

Aktualności, Kolekcje, Kolekcjonowanie

Zapadła wiążąca decyzja w sprawie sporu o zwrot obrazu “Painting with Houses” Wassily’ego Kandinsky’ego, będącego obecnie w posiadaniu Rady Miejskiej Amsterdamu. Płótno ma zostać zwrócone Muzeum Stedelijk w Amsterdamie po burzliwej batalii sądowej pomiędzy potomkami poprzedniego właściciela a władzami holenderskiego muzeum. 

Wassily Kandinsky, “Painting with Houses”, 1909, źródło: Stedelijk Museum Amsterdam

Holenderski sąd orzekł, że Muzeum Stedelijk  w Amsterdamie może zatrzymać obraz Wassily’ego Kandinsky’ego z 1909 roku “Painting with Houses”, tym samym kończąc jeden z najbardziej znanych pozwów restytucyjnych. Praca należała uprzednio do Roberta Lewensteina, który uciekł z okupowanej przez nazistów Holandii w 1940 roku. Spadkobiercy przedwojennego właściciela obrazu pozwali muzeum i miasto do sądu po tym, jak rządowy komitet ds. restytucji odrzucił jego wniosek o zwrot dzieła w 2018 roku.

Co ciekawe, spadkobiercy Lewensteina w pozwie zarzucili, że oficjalna holenderska komisja ds. restytucji wykazała „pozory stronniczości i konfliktu interesów”. Płótno “Painting with houses” zostało sprzedane muzeum przez dom aukcyjny Fredrika Müllera w październiku 1940 roku, po znacznie obniżonej cenie. Według komisji restytucyjnej obraz sprzedano za 160 guldenów, co dziś odpowiada sumie około 1400 euro. Kwota ta, według obecnych roszczących, była zaledwie ułamkiem jego wartości. Co więcej dzieło trafiło na licytację w tajemniczych okolicznościach, skłaniając spadkobierców do przypuszczenia, że ​​sprzedaż została dokonana mimowolnie pod przymusem nazistowskich władz.

W 2018 roku holenderski Komitet Doradczy ds. Oceny Wniosków o Restytucję zbadał sprawę i stwierdził, że Muzeum Stedelijk nie było zobowiązane do zwrotu obrazu. W nowym pozwie spadkobiercy zakwestionowali opinię. „Niedawno stało się jasne, że decyzja komitetu była stronniczy, ponieważ czterech z siedmiu członków ma bliskie powiązania zawodowe i osobiste z Muzeum Stedelijk” – czytamy w oświadczeniu kancelarii reprezentującej powodów.

Stedelijk Museum Amsterdam, as seen from the Van Baerlestraat. Photo: John Lewis Marshall, źródło: Stedelijk Museum Amsterdam

Komisja restytucyjna przyznała, że ​​nie jest jasne, w jakich dokładnie okolicznościach obraz został wystawiony na aukcję. W zaleceniu argumentowano, że nie ma dowodów na to, że sprzedaż była przymusowa, stwierdzając: „na tym etapie okupacji nie weszły w życie żadne środki antyżydowskie, których celem była konfiskata mienia żydowskiego”. W 2019 roku komisja stwierdziła, że ​​nie znalazła dowodów na kradzież dzieła, jak twierdzili spadkobiercy. Stwierdzono również, że była żona Lewensteina, która nabyła dzieło w wyniku rozwodu, nie sprzedała go pod przymusem ani z powodu strat finansowych poniesionych przez nazistowską okupację. Sąd podtrzymał te ustalenia. Komisja zwróciła również uwagę, że po wojnie nigdy nie podjęto próby odzyskania dzieła. Komisja zdecydowała, że ​​obraz „ma ważną wartość historyczną w sztuce i jest istotnym ogniwem w ograniczonym przeglądzie prac Kandinsky’ego w zbiorach muzeum”, podczas, gdy powód deklarował „brak emocjonalnej lub innej intensywnej więzi z dziełem w przeszłości”. Sąd orzekł ostatecznie, że „spadkobiercy nie wykazali stronniczości i konfliktu interesów wśród członków komitetu ds. restytucji”. 

Stedelijk Museum Amsterdam, the original building (A.W. Weissman, 1895) and the new building (designed by Benthem Crouwel Architects). Photo: John Lewis Marshall, źródło: Stedelijk Museum Amsterdam

Miasto Amsterdam, jako właściciel kolekcji Stedelijk, stwierdziło w oświadczeniu, że „doskonale zdaje sobie sprawę, że jest to rozczarowujące dla powodów”. Obraz „na zawsze będzie związany z bolesną historią” – dodaje, mówiąc, że muzeum i miasto „uważają, że ważne jest, aby historia jego zbiorów była jak najdokładniej zbadana”. Jak donosi NY Times Muzeum Stedelijk zamierza zaktualizować tekst na ścianie towarzyszący obrazowi, aby przekazać jego pełną historię. Orzeczenie władz muzeum nastąpiło po opublikowaniu raportu, w którym zalecono, by holenderska komisja ds. restytucji była „bardziej empatyczna” w rozpatrywaniu roszczeń oraz zniosła praktykę ważenia interesów muzeów w prowadzonych przez nią sprawach.

asz

Grafika (góra): Stedelijk Museum Amsterdam, facade as seen from the Van Gogh Museum. Photo: John Lewis Marshall, źródło: Stedelijk Museum Amsterdam

szukaj wpisów które mogą Cię jeszcze zainteresować:

to cię powinno jeszcze zainteresować:

Prace Warhola, Kleina, Fontany i Oldenburga z kolekcji artystów trafią na rynek

23.12.2020 / Świat: aukcje

Dodaj komentarz:

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Magazyn

Magazyn

Czytaj najnowszy numer Magazynu RiSZ online.

Kup magazyn Zobacz inne nasze publikacje

Zapisz się do naszego newslettera

Zapisując się na newsletter zgadzasz się z regulaminem portalu rynekisztuka.pl Administratorem danych osobowych jest Media&Work Agencja Komunikacji Medialnej (ul. Buforowa 4e, p. 1, p-2-5, 52-131 Wrocław). Podanie danych jest dobrowolne. Zgoda na otrzymywanie informacji handlowych może zostać wycofana w każdym czasie. Więcej informacji na temat danych osobowych znajduje się w Polityce prywatności.