szukaj w portalu Rynek i Sztuka MENU
KURSY ONLINE NOWA EDYCJA JESIEŃ

Recenzja książki “Mariusz Mikołajek. Malarstwo jako źródło”

31.03.2022

Aktualności, Na deser

Album “Mariusz Mikołajek. Malarstwo jako źródło” pod redakcją Gabrieli Międlar prezentuje przekrojowe ujęcie twórczości nieoczywistego wrocławskiego artysty i organizatora inicjatyw kulturalnych – Mariusza Mikołajka. “Tym, co uruchamia machinę sztuki, która w swojej istocie jest doskonała, jest uczciwość. Brzmi to może naiwnie. Setki, tysiące, miliony uczciwych, a więc poszukujących decyzji twórczych, które dzieją się w pracowniach, miejscach działań twórczych, są jądrem i jednocześnie spoiwem sztuki. Dlatego, jak często mówię: w sztuce mogą być – w sztuce są – miliony prawd. I to wcale jej nie osłabia” – brzmi jedna z wypowiedzi artysty umieszczona w książce, która doskonale wyraża ideę całej publikacji. “Malarstwo jako źródło” łączy w sobie wątki metaartystyczne, metafizyczne i społeczne ukazując skomplikowane zależności między życiem a sztuką.

Kilka faktów z życia

Mariusz Mikołajek (ur. 1958) to wrocławski artysta, który swoje pierwsze kroki w świecie sztuki stawiał w okresie transformacji. Studia na Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych ukończył w 1984 roku, ale przed tym próbowano wyrzucić go z uczelni za udział w manifestacjach antykomunistycznych. Wiele kontrowersji wywołała także praca  dyplomowa Mikołajka prezentowana w kościele Świętego Krzyża na Ostrowie Tumskim – wystawa została internowana przez Służbę Bezpieczeństwa. Zaledwie rok później (w 1985 roku) odnalazł wiarę, a porzucił sztukę. Przez lata próbował pogodzić w sobie pychę artysty z pokorą człowieka wierzącego. Do malowania powrócił dopiero w 1989 roku za sprawą wizyty w Brzezince i Auschwitz, która zainspirowała go do stworzenia prac poświęconym ofiarom wojny.

mariusz-mikolajek

“Mariusz Mikołajek. Malarstwo jako źródło”

W latach 90. Mikołajek prowadził aktywne życie artystyczne. Równolegle do wystaw i indywidualnych ekspozycji galeryjnych artysta był zaangażowany w wiele inicjatyw o charakterze edukacyjno-kulturalnym w tym spotkania i wystawy organizowane w szkołach, a później także projekty takie jak “Na styku”, “Budujemy miasto sztuki” czy “Pracowania – ryzyka sztuki”. W trakcie swojej kariery Mikołajek sporo czasu poświęcał na budowanie kontaktu z innymi ludźmi i zacieranie granicy między artystą a odbiorcą – prowadził plastyczne warsztaty integracyjne, a także aktywnie działał w Fundacji OK! art.

Ewolucja artysty

“Mariusz Mikołajek. Malarstwo jako źródło” to bogata w konteksty i fotografie publikacja umożliwiająca czytelnikowi wgląd w życie i twórczość artysty. Książka ta składa się zarówno z uporządkowanego chronologicznie życiorysu Mikołajka, tekstów krytycznych poświęconych dominujących w jego twórczości wątkom jak i wielu fotografiom z wystaw indywidualnych oraz zbiorowych. “Malarstwo jako źródło” to obszerna publikacja, która portretuje ewolucję artystyczną Mikołajka – od buntu do religii, od obrazów do murali, od twórczego indywidualizmu do sztuki partycypacyjnej. 

Twórczość Mikołajka – tak silnie kontekstualna i zanurzona w rzeczywistości – doskonale wpisuje się we wiodące obecnie narracje i perspektywy krytyczne. Andrzej Saj, Renata Rogozińska, Katarzyna Zahorska oraz Mirosław Jasiński w swoich tekstach analizują dorobek i aktywność artystyczną Mikołajka z wielu, różnorodnych (ale jednocześnie niewykluczających się) punktów widzenia, co pozwoliło na pełne oddanie złożonego wymiaru twórczości wrocławskiego malarza. Z jednej strony sztuka zaangażowana o kolektywnym wymiarze, a z drugiej tematyka sakralna, głęboka duchowość i metafizyka – to wszystko składa się na ciekawy, pełen pozornych sprzeczności, portret artysty.

Przestrzeń sztuki, przestrzeń miasta

mariusz-mikolajek

“Mariusz Mikołajek. Malarstwo jako źródło”

Format publikacji sprawia, że prace Mikołajka i udokumentowane w postaci fotografii wystawy zyskują dużo przestrzeni. “Malarstwo jako źródło” to też w pewnym sensie historia przemian przestrzeni miejskiej i wystawienniczej samego Wrocławia. Wystawa z 2003 roku zatytułowana “Ruchome, nieruchome obrazy” odbyła się w ówczesnym kinie Helios, w którym obecnie znajduje się Kino Nowe Horyzonty – jedno z najważniejszych miejsc na festiwalowej mapie Polski. O wystawie w Browarze Mieszczańskim w 2009 roku Mikołajek mówił, że była jego “autorską interpretacją tego miejsca, w którym przenikały się sacrum i profanum, motywy z historii i codzienne doznania”. Artystę inspirowało miasto, potrafił odnaleźć się wszędzie, podobnie jak jego prace – zarówno w BWA, jak i Noclegowni św. Brata Alberta dla Bezdomnych Mężczyzn.

“Z każdym działaniem twórczym próbuję poznawać jakąś cząstkę przestrzeni sztuki i w wymiarze indywidualnym i zbiorowym”. Wystawy Mikołajka to nie tylko pokaz prac – dla samego artysty to przede wszystkim spójna kompozycja przestrzenna. Zdarzało mu się tworzyć konkretne prace w oparciu o plany architektoniczne danego budynku. Wizualnie książka “Malarstwo jako źródło” zorganizowana jest podobnie jak wystawy Mikołajka – precyzyjnie rozmieszczone zdjęcia nie pełnią tylko i wyłącznie funkcji ilustracyjnej do tekstów, a determinują kształt i kompozycje całej publikacji. 

Malarstwo jako źródło

“Myślę, że wszystkie moje aktywności wpływają na siebie i wzajemnie się uzupełniają. Przemiany przestrzeni, w której ludzie żyją, przez wspólne realizowanie murali jest dla mnie równie fascynującym doświadczeniem, jak tworzenie obrazów i wystaw. Ta przemiana dotyczy również mnie jako artysty i człowieka”. Mikołajek za pomocą sztuki, samego procesu tworzenia (zarówno autorskiego jak i kolektywnego) materializuje, manifestuje relacje, które łączą go z otaczającym światem. Dzięki książce “Mariusz Mikołajek. Malarstwo jako źródło” poznajemy nie tylko historię jednego z najważniejszych wrocławskich artystów, ale przede wszystkim poznajemy człowieka prowadzącego nieustanny dialog z rzeczywistością.

Marta Tychowska

Zdjęcie góra: “Mariusz Mikołajek. Malarstwo jako źródło”

Wszystkie cytaty pochodzą z: “Mariusz Mikołajek. Malarstwo jako źródło”, red. G. Międlar, Wrocław 2021. 

Rynek i Sztuka - logotyp

szukaj wpisów które mogą Cię jeszcze zainteresować:

Rynek i Sztuka - logotyp

to cię powinno jeszcze zainteresować:

22.05.2018 / Aktualności, Ciekawostki

Dodaj komentarz:

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Magazyn

Kursy online

Odwiedź sklep Rynku i Sztuki

Zobacz nasze kursy Zobacz warsztaty o sztuce

Zapisz się do naszego newslettera

Zapisując się na newsletter zgadzasz się z regulaminem portalu rynekisztuka.pl Administratorem danych osobowych jest Media&Work Agencja Komunikacji Medialnej (ul. Buforowa 4e, p. 1, p-2-5, 52-131 Wrocław). Podanie danych jest dobrowolne. Zgoda na otrzymywanie informacji handlowych może zostać wycofana w każdym czasie. Więcej informacji na temat danych osobowych znajduje się w Polityce prywatności.