JAK OCENIĆ CZY ARTYSTA MA POTENCJAŁ WZROSTU

Warhol, Trump i Katie Jones – czyli jak sztuka flirtuje z potęgą

16.05.2025

Aktualności, Ciekawostki, Magazyn

Andy Warhol, Donald Trump i Katie Jones – z pozoru postaci z różnych porządków. A jednak w ich historii krzyżują się wątki sztuki, architektury i pieniądza. W centrum – Nowy Jork lat 80. XX wieku, stolica turbo-kapitalizmu i globalnej popkultury.

MATERIAŁ PARTNERSKI

W 1981 roku, na fali spektakularnych sukcesów rynkowych i medialnych, Donald Trump zamawia u Andy’ego Warhola portret swojej nowej chluby – Trump Tower, 58-piętrowego wieżowca ze szkła i złota przy Piątej Alei. Warhol – artysta, który wcześniej przemienił puszkę zupy i twarz Marilyn Monroe w ikony epoki – tworzy cztery wersje obrazu: złotą i srebrną, każdą posypaną diamentowym pyłem.

Efekt? Trumpowie nigdy nie odbierają prac. Ich zdaniem – „to nie ich styl”.

: Viola Caldeo, Ryszard Varisella prywatnie, w tle portret Katie Jones, Andy Warhol | źródło: Materiały od Varisella Art Gallery

: Donald J. Trump I Donald J. Trump and Japanese Prime Minister Abe Shinzo Tower in New York, NY. (Official White House Photo by Shealah Craighead) | źródło: Wikipedia

Ale ta historia to więcej niż niewykorzystane zamówienie. To symboliczny punkt przecięcia dwóch światów – artystycznego mitu i korporacyjnej rzeczywistości. Warhol, który – jak zauważa Jonathan Flatley – „lubił wszystko i wszystkich”, tworzył sztukę jako rejestr emocji, pragnień i powierzchni. Trump reprezentował odwrotność – świat selekcji, statusu i kontroli wizerunku. Ich spotkanie ujawnia napięcie między ikoną a logotypem, między pamięcią a marką.

Obraz namalowany na zamówienie Trumpa New York Skyscrapers, Andy Warhol, 1981

Katie Jones: portret z duszą i historią

Zupełnie inną relację Warhol zbudował z Katie Jones – córką Catherine Schlumberger i wnuczką Pierre’a Schlumbergera, magnata przemysłu naftowego i kolekcjonera sztuki. To właśnie Katie została uwieczniona na jednym z najpiękniejszych portretów w dorobku artysty – obrazie z 1973 roku wykonanym w rzadko stosowanej przez Warhola technice impastowej.

Portret Katie Jones to dzieło wyjątkowe. Zamiast sitodruku – gruba warstwa farby. Zamiast powtarzalności – jednostkowość. Młoda kobieta ukazana jest w renesansowej pozie, z lekko uniesioną głową i spojrzeniem ku górze. Intensywna fuksja tła podbija barwę jej oczu i delikatność rysów twarzy. To obraz – jak pisze Sebastian Egenhofer w „Money and Image” – który łączy osobistą relację, estetyczny kunszt i społeczną pozycję modelki z rynkową siłą kapitału kulturowego.

Gdy Katie Jones zmarła w 1990 roku w swoim domu w Waszyngtonie, portret wisiał nad jej łóżkiem. Później trafił do kolekcji marszanda Ryszarda Variselli – właściciela Varisella Art Gallery, który od ponad 40 lat gromadzi najwybitniejsze dzieła sztuki współczesnej.

Warhol po raz pierwszy w Polsce

Dziś Katie Jones przybywa do Polski. Od 15 maja 2025 roku obraz można oglądać w Varisella Art Gallery w Warszawie (ul. Mazowiecka 11A, Dom Plastyka), na wystawie Andy Warhol Superstar. To pierwsza prezentacja płótna Warhola w naszym kraju – wydarzenie o znaczeniu zarówno artystycznym, jak i kolekcjonerskim.

3 czerwca dzieło trafi pod młotek w Domu Aukcyjnym Polswissart. Estymacja? 10 milionów złotych.

To może być jeden z najważniejszych momentów w historii polskiego rynku sztuki. Czy znajdzie się kolekcjoner gotowy zapłacić za dzieło, które łączy emocje, pamięć, prestiż i potencjał inwestycyjny?

Warto pamiętać: portrety Warhola osiągają dziś zawrotne ceny. W 2022 roku Shot Sage Blue Marilyn sprzedano w Christie’s za 195 mln dolarów. Katie Jones ma te same wymiary, zbliżoną siłę ikonograficzną i unikatową historię. Jest nie tylko pięknym portretem, ale świadectwem epoki i relacji, które przenosiły sztukę z galerii do życia – i z życia na rynek.

Kolekcjonerski punkt zwrotny?

W świecie, w którym – jak pisał Warhol – „wszystko jest powierzchnią”, być może właśnie ta powierzchnia – zalotne spojrzenie Katie Jones, tekstura impastu, intensywność fuksji – stanie się najgłębszą historią o tym, czym dziś naprawdę jest wartość.