Art Basel Paris 2025: Od awangardy po współczesną eksplorację

W październiku (24-26) 2025 roku Paryż stanie się ponownie punktem intensywnych artystycznych napięć i dialogów – wraz z otwarciem Art Basel Paris widzowie będą mieli okazję uczestniczyć w festiwalu, który łączy historię awangardy z pulsującą teraźniejszością artystycznej innowacji. Oto najważniejsze elementy i co warto zobaczyć.

Od wczesnej awangardy do powojennego radykalizmu

Wiele galerii prezentuje artystów, których eksperymenty ukształtowały pierwszą połowę XX wieku, kiedy Paryż był niekwestionowanym centrum awangardy.

Galeria Le Minotaure pokazuje wymiarowość – ruch inspirowany teoriami czasoprzestrzeni Einsteina, sformułowany w manifeście Charlesa Sirató z 1936 roku. Wystawa obejmuje rzadkie akwarele Fernanda Légera z końca lat 10. XX wieku oraz fotogramy, kolaże i kompozycje z pleksiglasu László Moholy-Nagya, oddające eksperymentalnego ducha międzywojennej awangardy.

László Moholy-Nagy, modulator kosmiczny, 1943–1945, źródło: Art Basel

Galerie 1900–2000 zestawia prace głównych postaci dadaizmu i surrealizmu, m.in. Duchampa, Hannah Höch czy Victora Braunera. Ekspozycja sięga również powojennego surrealizmu, prezentując hafty Mimi Parent i obrazy Félixa Labisse’a, podkreślając trwałe dziedzictwo Paryża jako centrum awangardy.

Gió Marconi z Mediolanu eksponuje rysunki i obrazy Valerio Adamiego, gwasze Sonii Delaunay i rzeźbiarskie asamblaże Louise Nevelson. Z kolei Tornabuoni Art prezentuje prace Morandiego i Fontany, a także rysunek i gobelin Alighiero Boettiego, ukazując ewolucję języka XX-wiecznej sztuki.

Mimi Parent,Sans, 1962 źródło: Art Basel

Galeria Vedovi pokazuje „Abstraktes Bild” (1992) Gerharda Richtera, badającego granice abstrakcji i reprezentacji, a Van de Weghe zestawia twórczość Jeana-Michela Basquiata z pracami Picassa i Warhola, umieszczając nowoczesną ekspresję w kontekście XX-wiecznej tradycji.

Współczesne eksploracje

Galerie Max Hetzler, Xavier Hufkens czy Sfeir-Semler prezentują współczesnych artystów łączących figurację i abstrakcję, pamięć historyczną i zaangażowanie społeczne. Wśród nich są Bridget Riley, Albert Oehlen, Louise Bourgeois, Tracey Emin, Cecilia Vicuña czy Etel Adnan.

Galeria Nathalie Obadia, Loevenbruck, Frank Elbaz i Christophe Gaillard pokazują powojennych mistrzów i młodsze pokolenia artystów, takich jak Alina Szapocznikow, Simon Hantaï, Chloé Delarue czy Machiko Ogawa. Prezentacje łączą tradycję modernizmu z eksperymentalnym podejściem współczesnych twórców.

Nowi uczestnicy i międzynarodowe perspektywy

Tegoroczna edycja przyciąga 29 nowych galerii, które wprowadzają świeże głosy i globalne perspektywy. Crèvecœur prezentuje artystów japońskich i francusko-kolumbijskich, takich jak Miho Dohi i Emma Reyes, The Approach pokazuje malarstwo, rzeźbę, wideo i instalacje, a Lodovico Corsini prezentuje rzeźby kinetyczne Meriem Bennani.

Hector Hyppolite, Untitled (Les Amants/ The Lovers), circa 1940. Courtesy of The Gallery of Everything| źródło: Art Basel

Galerie takie jak Mira Madrid, David Nolan, Stevenson, Jan Kaps, 47 Canal i Sikkema Malloy Jenkins skupiają się na różnorodnych mediach i tematach – od feminizmu i polityki po ciało, pamięć i tożsamość.

Projekty wspólne i indywidualne

Rekordowa liczba 20 wystawców prezentuje wspólne stoiska, m.in. Chapter NY i Soft Opening, Christian Andersen i Fanta-MLN, czy Michael Rosenfeld i Jeffrey Deitch, tworząc dialog między rzeźbą, malarstwem i instalacją.

Ważne indywidualne projekty prezentują m.in. Gala Porras-Kim, Evelyn Taocheng Wang, Binta Diaw, Jasper Marsalis i Kim Bohie, łącząc refleksję nad tożsamością, historią i percepcją z nowymi mediami i interaktywnymi technologiami.

Nowości i debiuty

• 29 galerii po raz pierwszy biorą udział w Art Basel Paris, w tym 13 w głównym sektorze Galeries.

  

  Art basel 2025

• Wśród nich m.in. galerie z bardzo odmiennych kontekstów: Cape Town, Nowy Jork, Londyn, Kolonii – prezentujące artystów podejmujących tematy tożsamości, migracji, pamięci, polityczności formy.

• Sekcje solo i joint-booth: m.in. Gala Porras-Kim, Evelyn Taocheng Wang, Binta Diaw, Jasper Marsalis. Projekty często tworzone specjalnie na tę okazję. Sekcja Solo i Joint-Booth pozwala uczestnikom targów zobaczyć zarówno indywidualne projekty jednego artysty, jak i wspólne prezentacje kilku artystów w jednym stoisku.

Program Publiczny – sztuka w przestrzeni miasta

Art Basel Paris 2025 to nie tylko hale wystawowe – wiele projektów będzie dostępnych w przestrzeni publicznej Paryża:

• „30 Blizzards” Helen Marten prezentowane przez Miu Miu w Palais d’Iéna – praca łącząca rzeźbę, video, performance, monologi, śpiew.

• 

  Źródło: Art Basel 2025 program publiczny

  Instalacje na avenue Winston-Churchill: m.in. prace Thomasa Houseago, Leiko Ikemury, Vojtěcha Kovaříka, Stefan Rincka i innych. Sześć dużych rzeźb dostępnych publicznie.

• W przestrzeniach takich jak Cité de l’architecture et du patrimoine, Palais Petit Palais, czy Place Vendôme – projekty, które wykorzystują historyczne budynki, architekturę, kontekst miejski.

Tematy przewodnie

1. Dziedzictwo awangardy / modernizmu – spojrzenie wstecz, ale nie przez pryzmat nostalgii, raczej przez pryzmat ich znaczenia dziś, poprzez prace historyczne vs. współczesne interpretacje.

2. Tożsamość, pamięć, doświadczenia migracyjne – artyści z krajów poza Europą lub z rozproszonych społeczności często wprowadzają perspektywy marginalizowane

3. Eksperyment z formą, medium, połączeniami między sztuką wizualną, rzemiosłem, performansem — rzeźba, tkanina, technologia, archiwum, sztuka zaangażowana społecznie.

4. Przestrzeń publiczna jako miejsce sztuki – wystawy nie tylko w galeriach, ale rozwijające się w przestrzeniach miejskich, historycznych budynkach, angażujące mieszkańców i odwiedzających.

   

   Alex Da Corte, Widok spektaklu, Kermit Żaba, Even, Fridericianum, Kassel, 7 września 2024 r. © Alex Da Corte. Dzięki uprzejmości artysty i Fridericianum, Kassel. Zdjęcie: Nicolas Wefers

Dlaczego warto

• To wyjątkowa okazja, by zobaczyć prace artystów rzadko pokazywanych, albo w rzadkich kontekstach – zarówno historyczne perełki, jak i nowe, eksperymentalne projekty.

• Wzbogacenie doświadczenia: sztuka płynnie wychodzi poza galerie – miasto (Paryż) staje się areną wydarzeń artystycznych.

• Dialogi: między przeszłością a teraźniejszością, między lokalnością a globalnością, między formą a zaangażowaniem społecznym.

A.O