Abu Dhabi Art 2025. Targi, które pokazują nowy układ sił

W Abu Zabi wszystko dzieje się w rytmie wyznaczonym przez ambicje: miasta, które w ciągu jednej dekady przekształciło się z młodego centrum kulturowego w ośrodek strategiczny dla galerii, kolekcjonerów i instytucji z całego świata. Tegoroczna edycja Abu Dhabi Art (19–23 listopada 2025) potwierdza ten kierunek z wyraźną pewnością siebie: 142 galerie z 34 krajów, 53 debiutantów, dynamiczne sektory kuratorskie i widoczna próba redefinicji globalnego krajobrazu sztuki współczesnej.

Znakiem rozpoznawczym targów stała się ich geografia. W przeciwieństwie do modeli znanych z Europy czy Stanów Zjednoczonych, program nie opiera się jedynie na renomie najstarszych instytucji. W centrum znalazły się sceny i historie marginalizowane przez dekady: współczesna Nigeria, modernizm turecki, twórcy z regionu Zatoki, a także artyści z Ameryki Południowej i Afryki Północnej. W Abu Zabi rośnie świadomość, że to właśnie nowe narracje kulturowe wprowadzają nową jakość.

W tym roku najmocniej wybrzmiewa Nigeria Spotlight – sekcja przygotowana we współpracy z nigeryjską instytucją rządową. Siedem galerii pokazuje, jak afrykańska scena przestała pełnić rolę egzotycznego dodatku, a stała się pełnoprawnym uczestnikiem rozmowy o polityce, pamięci, historii i estetyce. Obok niej działa Modern Türkiye – część poświęcona mistrzom, których obecność na światowych rynkach przez lata była zbyt słabo reprezentowana.

Drugą dominantą pozostaje region Zatoki. To tutaj widać, jak konsekwentna polityka instytucjonalna tworzy zaplecze, którego w Europie wciąż brakuje. Abu Dhabi Art rozwija program wystaw, rezydencji, instalacji i projektów specjalnych, a same targi są jedynie jego kulminacją. DCT Abu Dhabi traktuje kulturę jak narzędzie budowania długofalowego ekosystemu. Stąd obecność największych galerii – od Pace, przez Galleria Continua, po Perrotin – oraz równoległe wzmacnianie artystów lokalnych. To rzadkie połączenie i, co najważniejsze, działa.

W tegorocznej edycji wyraźnie rośnie rola Saadiyat Cultural District. Obecność największych instytucji, w tym Louvre Abu Dhabi i nadchodzącego Guggenheim Abu Dhabi, sprawia, że galerie prezentujące się w Manarat Al Saadiyat trafiają do publiczności gotowej inwestować nie tylko w obiekty, ale także w idee.

Nowością jest Aldar Hall – przestrzeń powstała we współpracy z jednym z największych deweloperów w regionie. Sztuka staje się tu częścią większego projektu urbanistycznego, a nie wyłącznie kilkudniowym wydarzeniem. W tej części prezentują się galerie z Afryki Północnej i Zachodniej, m.in. z Senegalu, Tunezji i Wybrzeża Kości Słoniowej, co nadaje programowi nową dynamikę.

Warto zwrócić uwagę na wybór artystki odpowiedzialnej za tegoroczną kampanię. Shaikha Al Mazrou, jedna z najbardziej interesujących twórczyń młodego pokolenia w ZEA, skupia się na materialności, przekształcaniu struktur i dekonstrukcji architektury codzienności. Jej język dobrze oddaje sens targów: opowieść o zmianie, napięciu i konstruowaniu nowej tożsamości Abu Zabi.

Abu Dhabi Art od dawna wykracza poza klasyczny model rynku sprzedaży. Całoroczny ekosystem tworzy przestrzeń dla instalacji, wykładów, spotkań i zamówień specjalnych, w ramach których galerie mogą pokazać prace w skali niedostępnej na europejskich targach. Ważną częścią programu pozostaje sektor młodych galerii (Emerge i Bidaya), pozwalający obserwować pierwsze kroki artystów zanim trafią na scenę międzynarodową.

Najciekawszy pozostaje punkt styczny: spotkanie instytucji, artystów i kolekcjonerów z różnych światów, które w Abu Zabi przebiega bez presji, w przestrzeni zaprojektowanej tak, by sprzyjać rozmowie. Widać to w programie towarzyszącym, w kuratorowanych przez ekspertów Sotheby’s salonach kolekcjonerskich oraz w wsparciu logistycznym oferowanym przez targi – od transportu po oprowadzania kuratorskie.

W edycji 2025 najmocniej wybrzmiewa tempo globalnej zmiany. Abu Zabi nie powiela zachodniego modelu, lecz tworzy własny: wielowarstwowy, pewny siebie i otwarty na dialog z historiami, które przez lata funkcjonowały poza głównym nurtem.

Dla galerii to rynek, którego nie sposób ignorować. Dla kolekcjonerów – miejsce, w którym można prześledzić nowe układy narracji. A dla świata sztuki – sygnał, że przyszłe osie wpływu wyznaczać będą nie tylko tradycje, lecz także odwaga w budowaniu nowych map.

Aleksandra Adamczewska
Rynekisztuka.pl