Na początku grudnia Miami znów staje się miejscem spotkania sztuki, pieniędzy i dużych ambicji. Art Basel Miami Beach 2025 odbędzie się w dniach 5–7 grudnia i zgromadzi 283 galerie z 43 krajów, w tym wielu debiutantów. To wydarzenie uchodzi za najlepszy wskaźnik tego, co aktualnie dzieje się w sztuce obu Ameryk – od nowych spojrzeń na modernizm po szybki rozwój sztuki cyfrowej.

Ameryki w centrum

Dyrektorka targów, Bridget Finn, podkreśla, że Miami jest miejscem, gdzie spotykają się różne kultury i doświadczenia, co mocno wpływa na charakter targów. Widać rosnącą obecność Ameryki Łacińskiej, Karaibów, artystów rdzennych i diaspor, które coraz wyraźniej współtworzą współczesną sztukę.

W głównym sektorze Galleries pokazuje się 226 dealerów. Programy galerii są bardzo różne – od klasyków modernizmu po młode galerie budujące dopiero własny język. Widać dwa mocne kierunki: powrót do modernizmu w nowym ujęciu oraz sztuka oparta na materiale, procesie i pamięci kulturowej. Dużo prac przyjeżdża także z Ameryki Łacińskiej, gdzie dominują tematy tożsamości, pamięci i migracji.

Polski akcent

W sektorze Positions galeria Dawid Radziszewski pokazuje obrazy Aleksandry Waliszewskiej. Jej mroczne, narracyjne prace dobrze wpisują się w międzynarodowe zainteresowanie figuracją, która opowiada o lękach i niepewnościach współczesnego świata.

Art Basel Miami Beach 2025, Courtesy of Art Basel

Kabinett i Survey: pamięć, archiwa, zapomniani twórcy

Sektor Kabinett prezentuje 32 kameralne projekty – to miejsce, w którym galerie pokazują prace twórców wcześniej pomijanych lub mało widocznych. Są tu m.in. późne dzieła Rogera Browna, rysunki Etel Adnan czy instalacje Betye Saar.

W sektorze Survey oglądamy artystów o dużym znaczeniu historycznym. Wyróżniają się wojenne portrety Janet Sobel oraz prace Emmy Amos. Targi konsekwentnie przywracają do historii sztuki twórców, którzy z różnych powodów nie trafili wcześniej do głównego kanonu.

Meridians: sztuka o czasie

Sektor Meridians, kuratorowany przez Yasmil Raymond, skupia się w tym roku na temacie „The Shape of Time”. Pokazywane są duże instalacje i rzeźby, które badają czas, pamięć i doświadczenie ciała. Wśród najciekawszych realizacji są prace Huang Yong Pinga, Jesúsa Rafaela Soto i Warda Shelleya. Ten sektor ma charakter bardziej muzealny niż targowy.

Zero 10: sztuka cyfrowa dojrzewa

Zero 10 to sekcja poświęcona sztuce cyfrowej, kuratorowana we współpracy z OpenSea. Rośnie najszybciej spośród wszystkich części targów. Według raportu Art Basel & UBS ponad połowa kolekcjonerów kupiła już dzieła cyfrowe, dlatego ten segment staje się coraz ważniejszy.

Zero 10 nawiązuje swoją nazwą do wystawy Malewicza „0,10″. Sekcja pokazuje sztukę generatywną, prace on-chain, VR, AI i hybrydy multimedialne. To sygnał, że sztuka cyfrowa przestaje być ciekawostką i zaczyna funkcjonować jako pełnoprawna część rynku.

Wnioski dla rynku

Art Basel Miami Beach 2025 pokazuje kilka wyraźnych zjawisk:

• większą obecność artystek, twórców queerowych i scen latynoamerykańskich,
• stabilizację sztuki cyfrowej w głównym nurcie,
• rosnące znaczenie narracji o odpowiedzialności i edukacji,
• wzmocnienie pozycji Miami jako miejsca spotkania obu Ameryk.

Tegoroczna edycja jest spokojniejsza, bardziej analityczna. Nie szuka sensacji, tylko porządkuje zmiany, które od kilku lat wpływają na globalny rynek sztuki. Dzięki temu pozostaje jednym z najważniejszych punktów odniesienia dla osób, które chcą naprawdę rozumieć kierunek, w jakim zmierza współczesna sztuka.

Aleksandra Adamczewska
Rynekisztuka.pl