Magdalena Abakanowicz. Materia, ciało, zbiorowość – wystawa w Musée Bourdelle

Wystawa „Magdalena Abakanowicz. La trame de l’existence” w paryskim Musée Bourdelle to wydarzenie o znaczeniu historycznym. Po raz pierwszy we Francji twórczość jednej z najważniejszych artystek XX wieku została pokazana w tak szerokiej, muzealnej skali, z rozmachem odpowiadającym jej pozycji w historii rzeźby współczesnej.

Abakanowicz @muséeBourdelle-ParisMusées_NicolasBorel

Ekspozycja trwa od 20 listopada 2025 do 12 kwietnia 2026 i obejmuje ponad osiemdziesiąt zespołów prac: monumentalne instalacje, abakany, rzeźby figuralne, obiekty tekstylne, rysunki oraz fotografie.

Centralne miejsce w ekspozycji zajmują abakany z lat 60., zawieszone w przestrzeni jak organiczne, niepokojące formy balansujące między rzeźbą a architekturą. Powstałe z włókien naturalnych i materiałów odzyskanych, są świadectwem gestu, który na trwałe zmienił myślenie o medium tekstylnym. W kolejnych salach pojawiają się cykle figuratywne z lat 70., w których Abakanowicz rezygnuje z indywidualnych cech na rzecz anonimowości i powtarzalności. Bezgłowe torsy i puste skorupy ciał uruchamiają refleksję nad kondycją jednostki w zbiorowości oraz nad mechanizmami władzy i podporządkowania.

Anatomie V, 2009, Magdalena Abakanowicz, © Fondation Marta Magdalena Abakanowicz Kosmowska et Jan Kosmowski, Varsovie, Pologne. Photo ©Piotr Ligier

Jednym z najmocniejszych punktów wystawy jest „Embryologia”, instalacja znana z Biennale w Wenecji, w której miękkie, organiczne formy wypełniają przestrzeń niczym pole biologicznego napięcia.

M.Abakanowicz Abakan Black Garment 1975 and Rope fot.Josefina Eikenaar

To prace wymykające się jednoznacznej klasyfikacji – zawieszone między ciałem a materią, życiem a obiektem, naturą a konstruktem kulturowym. Finał ekspozycji stanowią monumentalne „Jeux de guerre”, masywne pnie drzew spięte stalowymi obręczami, przywołujące skojarzenia z wojną, destrukcją i brutalną ingerencją w porządek natury.

Istotnym kontekstem pozostaje architektura muzeum. Betonowe przestrzenie skrzydła Portzamparca wzmacniają surowy, cielesny charakter prac, a monumentalna Grande figure w ogrodzie wprowadza widza w świat Abakanowicz jeszcze przed wejściem do sal wystawowych. Ekspozycji towarzyszą materiały filmowe, w tym archiwalne nagrania z 1969 roku, oraz wgląd w atelier artystki, pozwalający prześledzić jej sposób pracy z materią.

© Fondation Marta Magdalena Abakanowicz-Kosmowska et Jan Kosmowski © Jan Kosmowski

Wystawa w Musée Bourdelle układa się w spójną opowieść o rzeźbie jako języku egzystencjalnym. Abakanowicz została tu pokazana jako artystka radykalna i konsekwentna, której prace zachowują aktualność, rezonując z dzisiejszymi pytaniami o przemoc systemów, relację człowieka z naturą i granice wspólnoty. To jedna z tych paryskich ekspozycji, które domagają się uważnego oglądu.

© Fondation Marta Magdalena Abakanowicz-Kosmowska et Jan Kosmowski © Jan Kosmowski

fot.(góra) © Fondation Marta Magdalena Abakanowicz-Kosmowska et Jan Kosmowski © Jan Kosmowski

Oprac. Aleksandra Adamczewska