Julie Mehretu „Kairos / Wariacje duchologiczne” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Po raz pierwszy polska publiczność może zobaczyć tak obszerną prezentację twórczości Julie Mehretu – jednej z najważniejszych współczesnych malarek, amerykańskiej artystki urodzonej w Etiopii, o polsko-żydowskich korzeniach. Wystawa „Kairos / Wariacje duchologiczne” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie obejmuje prace z różnych etapów jej kariery: od analitycznych diagramów z końca lat 90., przez rysunki, akwarele i prace na papierze, po monumentalne, wielowarstwowe płótna z ostatnich lat.

Mehretu tworzy obrazy przypominające mapy, plany miast, wykresy i architektoniczne struktury, które nakłada na fotografie prasowe, ślady gestów i abstrakcyjne znaki. W jej malarstwie spotykają się historia, polityka, migracja, pamięć i doświadczenie współczesnego świata zdominowanego przez nieustanny strumień informacji. Artystka wykorzystuje m.in. przetworzone obrazy protestów, konfliktów i wojny w Ukrainie, pozbawiając je reporterskiej dosłowności i zamieniając w rozbudowane, niemal palimpsestowe kompozycje.

Warszawska wystawa ma również osobisty wymiar. Przodkowie matki Mehretu, rodzina Dychwaldów, wyemigrowali przed II wojną światową z Piotrkowa Trybunalskiego. Poszukiwania genealogiczne prowadzone podczas przygotowań do ekspozycji stały się częścią opowieści o przerwanych biografiach, pamięci i śladach przeszłości powracających we współczesności.

Tytuł wystawy łączy antyczne pojęcie kairos – momentu krytycznego, punktu zwrotnego – z koncepcją duchologii Jacques’a Derridy, według której teraźniejszość pozostaje nawiedzana przez to, co w przeszłości nie zostało domknięte. Monumentalne obrazy Mehretu wymagają oglądania zarówno z dystansu, jak i z bliska: wraz ze zmianą perspektywy ujawniają kolejne warstwy, ślady i znaczenia.

Kurator: Szymon Żydek, na podstawie koncepcji kuratorskiej Susanne Gaensheimer i Sebastiana Petera z Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen w Düsseldorfie. Wystawa trwa do 30 sierpnia 2026 roku.

Miejsce: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, ul. Marszałkowska 103.

Julie Mehretu. Kairos / Wariacje duchologiczne
Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie
20 marca – 30 sierpnia 2026